SCHIEDAM - Voedsel is meer dan alleen iets wat je eet. Het roept herinneringen op en biedt troost, draagt rituelen met zich mee en vertelt verhalen over migratie, klasse en zorg. Eten is een van de eerste manieren waarop we een relatie aangaan met anderen en het verweeft ons met alles wat leeft en sterft. Via voedsel en eten nemen we de wereld in ons op.
In de tentoonstelling Broodnodig in Stedelijk Museum Schiedam komt de emotionele, maatschappelijke en politieke betekenis van ons eten aan bod. Met werken van historische kunstenaars als Pieter Bruegel, Chaïm Soutine en hedendaagse makers als Martha Rosler, Zhanna Kadyrova, Astrid von Nimwegen, Stephanie Saadé, Walid Raad en Mika Rothenberg, ervaar je hoe eten door ons heen leeft en hoe persoonlijke herinneringen zich verweven met een gedeelde geschiedenis.
Chefs met verschillende culturele achtergronden
Toch ligt de start van de tentoonstelling niet alleen bij de kunstwerken. De expositie begon in keukens, rond tafels en met gesprekken. Onder begeleiding van curator Rawad Baaklini en associate research curator Lieneke Hulshof, kwamen acht chefs - met diverse culturele en professionele achtergronden - samen om hun kennis te delen: Patricio Vomend (eigenaar restaurant Masa, Rotterdam) Nadia Zerouali (chef en tv-persoonlijkheid), Manuela Gonçalves Tavares (chef Nieuwe Instituut Rotterdam) Cesar Majorana (wijninfluencer), Micheline Nahra (chef and food designer), Thirza Prak (botanisch expert, wildplukker), Naiara Sabandar (chef restaurant Oficina) en Jason Tjon Affo (kookboekenauteur).
Ze vertelden over brood dat elke dag met zorg werd gebakken en gedeeld met nieuwe buren. Over de helende soep van oma als je je niet lekker voelde. Over snoepgoed dat stiekem onder het bed werd verstopt. Over de geur van aardbeien die doet denken aan seizoenswerk. Over de nostalgie van verse melk, rechtstreeks van de boerderij. Over empanada’s waarvan de geur je terugbrengt naar je kindertijd. Juist dit soort herinneringen vormt voor hen de drijfveer om in keukens en restaurants te werken. Wat ze als kind hebben meegemaakt, dragen ze via hun werk in de horeca met zich mee. Tijdens de verschillende sessies onderzochten ze samen hoe een hedendaagse tentoonstelling over voedsel en eetculturen in Nederland eruit zou kunnen zien, voelen, ruiken en smaken.
Nadia Zerouali
Chef en tv-persoonlijkheid
“Het brood van mijn moeder maakte haar tot het hart van onze Nederlandse buurt. Zonder de taal te spreken verbond ze buren via de geur van haar warme broden."
Micheline Nahra
Chef Murmur Rotterdam/Amsterdam:
“Voedsel is krachtig: het is een wapen, een instrument. Laten we die kracht en betekenis levend houden in het museum.”
Broodnodige tentoonstelling
Dat voedsel aanleiding geeft tot hartverwarmende verhalen staat buiten kijf. Maar hoe geef je zulke verhalen een plek binnen een tentoonstelling? Hoe klinken ze door in hedendaagse kunstwerken, en hoe kunnen ze ons met een nieuwe blik naar historische werken laten kijken?
De tentoonstelling brengt kunst samen die de emotionele kracht van voedsel zichtbaar maakt en de relatie verbeeldt tussen mensen, dieren en alles wat hen voedt. De expositie ontvouwt zich in drie hoofdstukken:
Het eerste hoofdstuk, Land, gaat over de herkomst van ingrediënten en over de boeren en vissers die leven volgens het ritme van bodem, zee en seizoenen. Het tweede hoofdstuk, Keuken, richt zich op de bereiding van voedsel en op diegenen die koken, zowel thuis als in industriële omgevingen. Het laatste hoofdstuk,Tafel, draait om tafelrituelen, omgangsvormen en de manier waarop eten mensen samenbrengt. Ook onderzoekt dit deel wie er aan tafel plaatsneemt en wat wij eigenlijk verteren: niet alleen fysiek, maar ook mentaal en emotioneel.
In de kern gaat de tentoonstelling over de ontmoeting tussen ingrediënten en de mensen die ze verbouwen, bereiden, serveren en eten. Want eten is meer dan voeding alleen: het draagt herinneringen, zorg, aandacht en verbondenheid in zich. Uiteindelijk zegt voedsel iets over wie wij zijn als mens.
Meer informatie over de tentoonstelling en het publieksprogramma volgt.
Klik hier om de tentoonstellingspagina te bezoeken.
Klik hier om de website van Stedelijk Museum Schiedam te bezoeken.
Stedelijk Museum
Hoogstraat 112
3111 HL Schiedam
T | 010 246 3666
Fotobijschriften
Boven: stilleven, foto Meinke ten Have, 2026
Onder: groep van chefs, foodexperts en de twee curatoren, foto Meinke ten Have, 2026
