SCHIEDAM - Een uniek handgeblazen en verfijnd versierd glasservies uit de negentiende eeuw, dat meer dan 160 jaar in het bezit was van de bekende Schiedamse familie Rijnbende, is na jaren teruggekeerd in Schiedam.
Het servies is geschonken aan Stedelijk Museum Schiedam door de eigenaar die het in 1995 kocht van de familie Rijnbende. Dankzij deze schenking is de collectie van het museum verrijkt met een historisch topstuk: een bijzonder servies dat een zeldzaam inkijkje geeft in het leven van een distillateursfamilie in de negentiende eeuw.
Het servies werd rond 1830 aangeschaft door Schiedammer Simon Rijnbende en bestaat uit maar liefst 89 onderdelen. Al is het goed mogelijk dat niet alle oorspronkelijke glazen bewaard zijn gebleven. Het handgeblazen glas is heel voorzichtig versierd en werd door de familie gebruikt bij speciale gelegenheden. Zeer waarschijnlijk speelde het servies zelfs een rol tijdens het bezoek van koning Willem II aan Schiedam in 1846, toen Simon Rijnbende er burgemeester was van 1844 tot 1851. Hij ontving de koning in zijn eigen woning, Huis Eendragt, aan de Tuinlaan, gesloopt in 1903.
Sleutelrol voor familie Rijnbende in Schiedam
De familie Rijnbende speelt vanaf het eind van de achttiende eeuw een belangrijke rol in de Schiedamse jeneverindustrie. Wanneer Simon Rijnbende in 1793 een branderij opkoopt en zijn gelijknamige distilleerderij opricht, is een succesvolle onderneming geboren. In 1835 krijgt het distilleerdersbedrijf de naam Simon Rijnbende en Zonen, waarna het van generatie op generatie wordt doorgegeven. Alhoewel de familie het bedrijf in 1922 verkoopt, blijft het jenevermerk tot in de jaren 1980 bestaan.
Leden van de familie Rijnbende zijn, naast hun invloedrijke positie binnen de jeneverindustrie, ook nauw verweven met het bestuurlijke en maatschappelijke leven van Schiedam in de negentiende eeuw. Verschillende familieleden bekleedden belangrijke functies, zoals wethouder, gemeenteraadslid en regent van het weeshuis in het Sint Jacobs Gasthuis: het gebouw waarin Stedelijk Museum Schiedam is gevestigd.
Ereplaats in de kapel van het museum - gratis te bezoeken
De schenking krijgt tot eind september een ereplaatsje in de kapel, de entreeruimte van het museum, zodat alle Schiedammers het glasservies gratis kunnen bezoeken. Bezoekers die meer te weten willen komen over de geschiedenis van Schiedam kunnen daarna naar het Panorama Schiedam: de permanente presentatie over de geschiedenis van Schiedam in het souterrain van het museum.
Directeur Anne de Haij is verguld met de schenking: “Het was tot voor kort onbekend waar het glasservies zich bevond. Ik ben blij dat de eigenaar ons benaderde en het servies ook nog eens wilde schenken. Daarmee keert een belangrijk topstuk na jaren weer terug naar Schiedam en versterkt de historische collectie van de stad Schiedam. Dat is cultureel erfgoed dat we moeten koesteren.”
Hoewel al veel bekend is over het servies, zijn er ook nog vragen. Wie vervaardigde het glaswerk? Op welke manier zijn de decoraties aangebracht? En hoe verhoudt dit servies zich tot andere luxe tafelserviezen uit dezelfde periode? Het museum doet de komende tijd verder onderzoek en roept het publiek op om eventuele kennis of informatie te delen.
Alle Schiedammers zijn uitgenodigd het servies in de kapel van het museum te komen bekijken. Toegang is gratis.
Stedelijk Museum
Hoogstraat 112
3111 HL Schiedam
T | 010 246 3666
Fotobijschriften
Boven: Historisch glasservies van familie Rijnbende in Stedelijk Museum Schiedam, foto Tim Schaap
Onder: Ovaal reclamebord Rynbende Zeer Oude Genever Schiedam