SCHIEDAM - Afgelopen zaterdag zag ik in Wenneker Cinema in Schiedam de film ‘Eenden leren lopen’ van Judith de Leeuw. In deze 55 minuten durende documentaire neemt Judith je mee langs haar ouders, kind en zus na de dood van een ander zusje. Ook filmt ze vriendinnen en zelfs de buren. Gaandeweg kom je erachter dat de dood van haar zusje niet door iedereen op dezelfde manier ervaren werd. Of zoals Judith na de film vertelde: “Niet ieder afscheid is zo warm en goed georganiseerd als bij tv-programma’s als bijvoorbeeld Over mijn lijk.”
Judith komt steeds achter de camera binnen. Zo komt ze bijvoorbeeld bij haar ouders en spreekt met hen van achter de camera. Eigenlijk willen de ouders van Judith niet over de dood van haar zusje praten, het verdriet is immens. Maar ze spreken er tóch over. Ze spreken over hoe het gegaan is. Dit is iets waar haar vader moeite mee had en heeft. Op een gegeven moment roept hij – als ze het erover hebben - uit: “Maar ik ben wel haar vader!”
Het gaat ook over de opvoeding die Judith en haar zussen kregen. Judith wilde al heel jong niet naar school en vraagt haar ouders waarom die haar niet meer gedwongen hebben. Vader dacht dat dat echt niet gelukt zou zijn met zo’n koppig kind als Judith. Even later zien we Judiths zoon, die languit op de bank hangt en ook niet naar school wil en ook Judith grijpt hier niet in.
Wie denkt dat de film alleen zware kost is, heeft het mis. Er wordt veel gelachen door de aanwezigen in de zaal. Alle scenes worden afgewisseld met scenes waarin een vriendin drie loopeendenkuikens in huis probeert groot te brengen. Ze zijn schattig, maar het lukt niet zonder veel chaos in huis.
De film werd gedraaid in Wenneker Cinema als afsluiting van de in het Stedelijk Museum Schiedam gehouden tentoonstelling ‘Missen als een ronde vorm’. De curator van deze expositie, Hanne Hagenaars, was aanwezig bij de film en zij voerde na afloop het gesprek met filmmaakster Judith. Hanne: “We lezen zo vaak mooie advertenties in de krant van mensen die gestorven zijn, maar dat dit proces niet altijd even harmonieus is verlopen, horen we vaak niet. Het is belangrijk om je te realiseren dat ook dat bij het leven hoort en dat dat gebeurt.”
Hoewel ik er een beetje tegenop had gezien om naar een film over dit onderwerp te gaan, vond ik het fijn dat de film luchtig bleef en dat er naast ruimte voor rouw ook plaats was voor de nodige humor.
Judith heeft met de betrokkenen afgesproken dat de film voornamelijk in de filmhuizen gedraaid gaat worden. Ook komt ze er dan op uitnodiging graag over praten.
Eenden leren lopen [Nederland, 2025, 55 minuten; regie Judith de Leeuw] is een productie van Witfilm, tot stand gekomen in het kader van De Korte Verbeelding, een samenwerking van het Mondriaanfonds en het Nederlandse Filmfonds met steun van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst en het Cultuurfonds.
Louise Melchers
Foto:
Loopeenden die inmiddels hebben leren lopen (foto door Louise Melchers)